İran genelinde rejime karşı protestolar, geniş çaplı internet kesintisi ve iletişimdeki şiddetli aksamaların, bilgilendirme ve olayların bağımsız olarak doğrulanması imkânını ciddi şekilde kısıtladığı koşullar altında, 15’inci gününde devam ediyor. 3 gündür internetin kesildiği İran’da, bilgi akışındaki aksamalara rağmen, bugüne kadar teyit edilen can kaybı sayısının 192 kişiye ulaştığı İran’daki insan hakları örgütleri tarafından belirtiliyor. Ancak İran İnsan Hakları Örgütü veya İran’ın içinde faaliyet gösteren sol-sosyalist basın, ölü sayısının 2 bine yaklaştığını vurguluyor.

Evrensel’e Azerbaycan eyaletinden gelen kısa notta, “Starlink’e bağlanan sayısı çok az ve genelde başkentteler. Sınıra yakın olanlar çevre ülkelerdeki sim kartları kullanarak bilgi akışını çok az sağlıyor. Burası ‘kıyamet’ günü gibiydi. Çoğu kişiyi tutukladılar. Ölü sayısı çok. Sınıra geldik; Türkiye sim kartı ile bilgi alıp aktaralım diye.” ifadeleri yer aldı.

9 çocuk öldürüldü

Perşembe akşamından itibaren İran’da çok kitlesel bir şekilde halkın sokağa çıkmasının hemen ardından internetin ve GPS sinyalinin tamamen kesilmesi ve bu saatlere kadar devam etmesi büyük endişe yaratırken; Cumartesi akşamı İslam Cumhuriyeti yargı ve güvenlik yetkilileri, protestoculara karşı kararlı bir şekilde hareket edileceğini bir kez daha vurguladı.

İran İnsan Hakları Örgütü Direktörü Mahmud Emiri Mukaddem yaptığı son açıklamada, “Protestoların başlangıcından bugüne kadar 192 protestocunun öldürüldüğü, doğrudan kaynaklar veya en az iki diğer bağımsız kaynak aracılığıyla teyit edilmiştir; bunlardan 9'u 18 yaşın altındaydı.” ifadelerini kullandı.

Mukaddem, “Perşembe akşamından itibaren, İran genelinde internetin tamamen kesilmesiyle eş zamanlı olarak protestocuların öldürülmesi şiddetlenmiştir ve en yüksek can kaybı sayısı 18 ve 19 Dey, (Perşembe ve Cuma) günlerine aittir. Tahran'daki morglardan birinde yüzlerce can kaybına ait cesedin görüldüğüne dair teyit edilmemiş raporlar elimize ulaşmıştır ki mevcut koşullarda bunların bağımsız olarak doğrulanması mümkün değildir.” dedi.

Eş zamanlı olarak Devrim Muhafızları'na bağlı medya, "isyancılar", "silahlı kişiler" veya "İsrail ile bağlantılı" sıfatlarıyla tanıttıkları çok sayıda protestocunun gözaltına alındığını haber verdi. "İsyancı", "silahlı" ve "İsrail ile bağlantılı" ifadeleri, daha önce de geniş çaplı baskılara ve idam dâhil olmak üzere ağır cezaların verilmesine zemin hazırlamış olan genel ve muğlak suçlamalardır. İran İnsan Hakları Örgütü'nün tahminine göre, protestoların başlangıcından bu yana 2 bin 600'den fazla kişi gözaltına alınmıştır.

'Yüzlerce cenazeyi kendi gözlerimle gördüm'

İran İnsan Hakları Örgütü, İran'daki rejim karşıtı protestocuların katledilmesinin boyutlarını gözler önüne seren ve son günlerdeki ülke genelindeki protestoların bastırılması sırasında yüzlerce kişinin öldürülmüş olma ihtimalini güçlendiren genç bir kadın öğrencinin öldürülmesine ilişkin detaylara ulaştı.

Tahran'daki Şeriati Fakültesi Tekstil ve Kıyafet Tasarımı Bölümü öğrencisi 23 yaşındaki Robina Aminian, Perşembe akşamı fakülteden çıkıp protesto gösterilerine katıldıktan sonra hükümet güçlerinin açtığı ateş sonucu hayatını kaybetti. Robina'nın ailesi, İran İnsan Hakları Örgütü'ne, Merivanlı olan bu Kürt gencin yakın mesafeden ve arkadan hedef alındığını ve kurşunun doğrudan başına isabet ettiğini söyledi.

Robina Aminian'ın aile üyeleri, öldürüldüğünü öğrendikten sonra, ailenin ikamet ettiği Kirmanşah'tan cenazesini teşhis etmek için Tahran'a gitti.

İran İnsan Hakları Örgütü olayın detaylarını paylaştı: Aile, fakülte yakınlarında bir yere yönlendirildi ve burada protestolarda öldürülen yüzlerce gencin cenazesiyle karşılaştı. Hayatını kaybedenlerin çoğu, hükümet güçlerinin yakın mesafeden baş ve boyunlarına ateş ettiği, 20’li yaşlardaki gençlerdi. Başlangıçta Robina'nın ailesine teşhis izni vermediler, sonrasında da cenazesini teslim almalarına izin vermediler.

İran İnsan Hakları Örgütü, Robina'nın annesinin "Sadece benim kızım değildi; yüzlerce cenazeyi kendi gözlerimle gördüm" sözüne atıfta bulunarak şunları vurguladı: "Aile, kızlarının cenazesini teşhis edebilmek için öldürülenlerin arasında bizzat arama yapmak zorunda kaldı ve kesinlikle öldürülen gençlere ait çok sayıda cesedi kendi gözleriyle gördüler."

Fotoğraf: İran İnsan Hakları Örgütü